Project

Revalidatiezorg voor kinderen met een motorische handicap in het district Zaka, provincie Masvingo, Zimbabwe

Organisatie: Ndanga District Hospital, Zimbabwe, in samenwerking met Willemijn Simons-Rüttiman en de Stichting Kufambatose.

Startdatum: januari 2020

Kosten van het project voor 2 jaar: $ 126.320

Financieringtekort: $ 55.009

 

Samenvatting van het project

Het belangrijkste streven van het project is het verbeteren van de kwaliteit van leven en zorg voor kinderen met een motorische handicap en hun families in het district Zaka in Zimbabwe door samen te werken met lokale zorgprofessionals en ingebed in de lokale organisaties en gemeenschappen.

Zo’n 600.000 kinderen in Zimbabwe hebben een bepaalde vorm van handicap. Slechts enkele van hen zijn geregistreerd in zorgcentra of worden behandeld op revalidatieafdelingen.
Kinderen met een handicap leven vaak in zeer slechte omstandigheden, vooral in landelijke gebieden. Er is weinig kennis en begrip met betrekking tot de oorzaak van handicaps, of over de rechten en mogelijkheden van deze kinderen. Het stigma dat kleeft aan gehandicapte kinderen leidt ertoe dat kind en familie worden buitengesloten door hun gemeenschap. De toegankelijkheid van ziekenhuizen en gezondheidscentra is beperkt vanwege de grote afstanden en reiskosten.
De meeste van deze kinderen worden daardoor nooit gezien door een zorgprofessional.

Om deze problemen aan te pakken is Willemijn Simons-Rüttiman een project gestart in het district Zaka in Zimbabwe om de kwaliteit van zorg voor kinderen met een motorische handicap te verbeteren.
Willemijn heeft drie jaar als fysiotherapeut gewerkt in het Musiso Hospital in Zaka, van 2014 tot 2016. Haar functie werd gesponsord door Comundo, een Zwitserse NGO.
In haar functie heeft ze nauw samengewerkt met de plaatselijke staf van zowel het Musiso Hospital als het Ndanga District Hospital. Beide ziekenhuizen bevinden zich in het district Zaka. Willemijn heeft dit project opgestart in 2015, in samenwerking met deze lokale zorginstellingen.

De doelstellingen van het project zijn:

  1. De zorg voor kinderen met een motorische handicap in het district Zaka op een hoger plan brengen.
  2. De sociale en economische ontwikkeling van deze kinderen en hun families verbeteren.
  3. De kennis met betrekking tot handicaps onder zowel de zorgprofessionals als de lokale bevolking vergroten.

De belangrijkste activiteiten van het project zijn:

  1. Het implementeren van maandelijkse driedaagse workshops voor kinderen met een motorische handicap en hun verzorgers in het district Zaka. In deze workshops wordt een holistisch programma aangeboden.
  2. Community Based Rehabilitation. Het begeleiden van kinderen met een handicap en hun families in hun thuissituatie en de communities.
  3. Vroege opsporing van motorische handicaps door het inzetten van het AT – RISK- stickersysteem.
  4. Voorlichting over handicap bij zorgpersoneel en in de communities.

Essentieel hierbij is de samenwerking met de lokale zorgverleners en bevolking.

Achtergrond

De algemene situatie in Zimbabwe

Zimbabwe is een land in zuidelijk Afrika, met een bevolking van 14,1 miljoen mensen.
De meerderheid van de bevolking is relatief jong, 41 % is jonger dan 15 jaar. In de jaren ‘80 en vroege jaren ’90 was het zorgstelsel een van de meest robuuste in Afrika. De HIV/Aids-pandemie, de economische crisis van het laatste decennium en de uittocht van opgeleide zorgmedewerkers hebben dit voorheen zo sterke zorgstelsel ernstig verzwakt.
De gemiddelde levensverwachting daalde van 62 jaar in 1990 naar slechts 59 jaar in 2013 (WHO World Health Statistics 2015.)

Maar ondanks de uitdagingen waar Zimbabwe zich op dit moment nog steeds voor geplaatst ziet, zijn er mogelijkheden om de kwaliteit van leven te verbeteren door de kwaliteit van de zorg voor specifieke groepen op een hoger plan te brengen.
In dit licht bekeken heeft de zorg voor kinderen met een handicap aandacht nodig. Het is een kwetsbare groep. Omdat de middelen in Zimbabwe zelf beperkt zijn, is er geen geld aanwezig om de activiteiten die het Ministerie voor Gezondheid op de planning had staan, ook daadwerkelijk uit te voeren.
Hulporganisaties zoals de Stichting Kufambatose kunnen hierbij een belangrijke rol spelen door krachten te bundelen met de lokale autoriteiten en instellingen.

Zorg voor kinderen met een handicap in Zimbabwe

Het ‘World Children’s Report for 2013’ stelt dat veel kinderen met een handicap niet in staat zijn zichzelf naar eigen mogelijkheden te ontwikkelen, aangezien ze al moeite hebben toegang te krijgen tot de grondrechten van het kind, vastgelegd door de Verenigde Naties, zoals bijvoorbeeld het recht op onderwijs en gezondheidszorg.

Kinderen met een handicap worden vaak uitgesloten van de samenleving door discriminatie en gebrek aan ondersteuning. Dit maakt hen tot de meest onzichtbare en kwetsbare kinderen in de wereld.
Ze worden regelmatig beschouwd als behekst door voorouders, of als kwade geesten. Moeders worden vaak aan hun lot overgelaten met het kind, of laten hun kind achter bij een grootmoeder.

Volgens UNICEF hebben zo’n 600.000 kinderen in Zimbabwe een handicap.
NASCOH, de ‘National Association of Societies for the Care of the Handicapped’, vindt het verontrustend dat 52 % van deze gehandicapte kinderen geen toegang heeft tot onderwijs, of zelfs maar tot elementaire voorzieningen zoals voor gehandicapten toegankelijke was faciliteiten.
Het rapport geeft ook aan dat de inspanningen, die in Zimbabwe zijn geleverd na het verkrijgen van de onafhankelijkheid om de levenskwaliteit van gehandicapten te verbeteren, zijn geërodeerd door de ernstige economische uitdagingen waar het land zich (nog steeds) voor geplaatst ziet.

Zorg voor kinderen met een handicap in het district Zaka

Dit project concentreert zich op het plattelandsdistrict Zaka, in de provincie Masvingo, in het zuidoosten van Zimbabwe. De bevolking van Zaka telt 181.300 mensen.
Zorgverlening is in handen van twee ziekenhuizen, het Musiso Hospital en het Ndanga District Hospital, en 21 lokale gezondheidscentra op het platteland.
Revalidatiehulpverleners zijn aanwezig in beide ziekenhuizen. De revalidatieafdelingen zijn verantwoordelijk voor de ondersteuning van de gehandicapte kinderen.
Op dit moment zijn er minder dan 200 kinderen met een handicap geregistreerd in heel Zaka, dit is minder dan 0,1 % van het totaalaantal kinderen. Als dit cijfer wordt vergeleken met de schatting van UNICEF dat ongeveer 4% van de kinderen in Zimbabwe een bepaalde vorm van handicap heeft, is het duidelijk dat deze enorme onderrapportage een belangrijk probleem binnen het zorgsysteem blootlegt.
Het laat een enorme kloof zien tussen de behoefte aan zorg en de toegang tot zorg voor deze kwetsbare groep kinderen.

Betere methoden voor screening, het creëren van meer bewustzijn in de gemeenschappen zelf en het vergroten van kennis met betrekking tot handicaps zijn de basiselementen om meer kinderen met een handicap in contact te brengen met het zorgstelsel.

Fysiotherapeut Willemijn aan het werk op de revalidatieafdeling

Activiteiten van het project

De workshops en het AT – RISK - stickersysteem

De belangrijkste projecten zijn:

  1. De implementatie van maandelijkse driedaagse workshops voor kinderen met een motorische handicap en hun verzorgers in het district Zaka, waarin een holistisch programma wordt aangeboden.
  2. Community Based Rehabilitation. Het begeleiden van kinderen met een handicap en hun families in hun thuis situatie en de communities.
  3. Vroege identificatie van kinderen met een handicap in het district Zaka door implementatie van het AT – RISK – stickersysteem.

De workshops en de Community Based Rehabilitation

Therapeut Mazivazvose diagnosticeert een nieuw kind
Moeder en kind bij training voor het thuisprogramma

De Ministeries van Volksgezondheid en Kinderwelzijn van Zimbabwe hebben in samenwerking met diverse partners een veelomvattend plan ontwikkeld om de zorg voor kinderen met een handicap te verbeteren. De driedaagse workshops, gecombineerd met revalidatie binnen de gemeenschap, zijn onderdeel van deze aanpak.
De workshops zijn bedoeld om therapeutische zorgverlening aan kinderen met motorische beperkingen. Ouders worden getraind in het geven van fysieke therapie aan hun kinderen. Daarnaast kunnen ze deelnemen aan steungroepen om hun isolement te verminderen, dat voortkomt uit het stigma dat kleeft aan handicaps.
Er is een vastgesteld programma voor de workshops, en het personeel van de revalidatieafdelingen binnen de ziekenhuizen worden getraind in het geven van het meerdaagse holistische programma voor de gehandicapte kinderen en hun verzorgers. Door de slechte economische ontwikkelingen in Zimbabwe en de daardoor ontstane tekorten aan middelen is het programma afhankelijk van donoren.

We zijn blij en trots dat we met onze steun deze workshops van het Ministerie van Volksgezondheid vanaf juni 2015 weer volledig hebben kunnen implementeren.

De doelen van de driedaagse workshops zijn:

  • Diagnosticeren van de handicap van het kind.
  • Vaardigheidstraining op het gebied van motorische ontwikkeling; bijvoorbeeld rollen, zitten, staan en lopen.
  • Hulpmiddelen aanpassen of verstrekken, waar nodig.
  • Het opzetten van en trainen in programma’s voor thuisgebruik.
  • Verstrekken van informatie aan de verzorgers op allerlei verschillende gebieden, zoals uitleg over de verschillende handicaps, eten geven, voeding, scholing, gedrag.
  • Bespreken van de rechten van kinderen met een handicap.

Hierbij is een multidisciplinair team betrokken, met specialisten van de Ministeries van Onderwijs, Maatschappelijk Welzijn, Gezondheid en Kinderwelzijn.
Op dit moment zijn er drie groepen die om de maand naar de workshops komen. Elke groep bestaat uit ongeveer 20 kinderen en hun verzorgers.

De kinderen zijn tussen de 1 en 10-12 jaar oud, en worden ingedeeld op basis van hun motorische ontwikkeling op dat moment en mate van zelfstandigheid.

Naast de deelname aan de maandelijkse workshops worden de kinderen en hun families regelmatig ook in hun thuissituatie bezocht door plaatselijke zorgverleners (Village Health Workers).

De VHW zijn betrokken bij de screenings van AT-Risk baby’s/ kinderen in de gemeenschappen die doorgestuurd worden naar het Ndanga ziekenhuis. Zij ondersteunen de families in de gemeenschappen waar nodig. Zij werken nauw samen met de lokale therapeuten in het Ndanga ziekenhuis.

Het AT – RISK-stickersysteem

Het AT – RISK – stickersysteem is bedoeld voor vroege identificatie, verwijzing en management van kinderen met een handicap in Zimbabwe. Het is een initiatief van het Ministerie van Volksgezondheid en Kinderbescherming.

Doelen van het programma:

  1. Het screenen van pasgeborenen, meteen na de geboorte, op eventuele risico’s op handicaps.
  2. Het zo vroeg mogelijk opsporen van handicaps bij baby’s.
  3. Verbeteren van het management van kinderen met een handicap en hun verzorgers.
  4. Het versterken van het verwijzingssysteem voor revalidatie.

Indicatoren:
Voorbeelden van indicatoren voor pasgeborenen om opgenomen te worden in het AT – RISK – stickersysteem:

  • Een Apgar-score van minder dan 5.
  • Complicaties bij de geboorte (zoals zuurstoftekort).
  • Vroeggeboorte.
  • Blootstelling aan hiv.

Dit programma werkt als volgt:

  1. Als een risicofactor voor een handicap wordt vastgesteld bij een pasgeborene, krijgt deze een sticker op zijn/haar kaart met patiëntgegevens, de ‘Child Health Card’.
  2. Bij de eerste postnatale controle na vier weken vindt verdere screening plaats aan de hand van een gestandaardiseerde vragenlijst.
  3. Wanneer na drie maanden een afwijkende ontwikkeling wordt vastgesteld, wordt de pasgeborene doorverwezen naar de revalidatieafdeling van het ziekenhuis.
  4. De revalidatieafdeling doet verder onderzoek. Als daaruit volgt dat het om een handicap gaat, wordt een multidisciplinair behandelingsprogramma opgestart.

Resultaten en plannen

De kinderen, verzorgers, therapeuten en revalidatiehulpverleners van de ‘zit’-groep

Resultaten in 2015/2018

  • 60 verpleegkundigen in het Ndanga District Hospital en het Musiso Hospital hebben de training afgerond in het gebruik van het AT – RISK – programma voor vroege opsporing van handicaps bij kinderen.
  • 2800 vrouwen kregen voorlichting over gezondheidskwesties, die aangegeven worden in het AT – RISK -programma tijdens hun verblijf in de zogenoemde ‘maternity waiting homes’ (speciale onderkomens voor aanstaande moeders) bij het Ndanga en Musiso Hospital.
  • Vanaf juni 2016 heeft de revalidatieafdeling van het Ndanga District Hospital de maandelijkse driedaagse workshops voor kinderen met een handicap en hun verzorgers geleid. In totaal zijn er 50 kinderen gezien tijdens de workshops en de voortgangsrapporten laten aanzienlijke vooruitgang zien in de ontwikkeling van de kinderen.
  • 400 Village Health Workers (VHW’s) volgden de training in het AT – RISK -programma.
  • Ongeveer 1500 leden van lokale gemeenschappen hebben deelgenomen aan 18 gemeenschapsbijeenkomsten. Tijdens deze bijeenkomsten konden de mensen allerlei onderwerpen bespreken die te maken hadden met handicaps.
  • Steungroepen zijn opgezet in samenwerking met de ‘Zimbabwe Parents of Handicapped Children Association”. Doel hiervan is het vergroten van de sociale en economische emancipatie van kinderen met een handicap en hun families en het reduceren van het stigma dat kleeft aan handicaps.
  • Meer en verbeterde samenwerking met andere departementen in het district, zoals Onderwijs, Maatschappelijk Welzijn, ten bate van het holistisch programma.
  • De ‘Clubfeet Clinic’ (speciale kliniek voor de behandeling van klompvoetjes) in het Ndanga District Hospital is nu volledig operationeel. De tenotomie-operaties worden verricht in het Musiso Hospital.
  • In 2018 is er een Vaderdag gehouden tijdens een van de workshops met als doel het verbeteren van de samenwerking in de familie met een kind met een handicap en hierdoor het verminderen van de stigmatisatie.
  • In 2018 is er een aparte training gehouden voor scholing van VHW over de Community Based Rehabilitation. Daarin zijn de VHW die meewerken in het project getraind op screening en monitoring van kinderen met een handicap en hun families in de gemeenschappen.
Bij een gemeenschapsbijeenkomst

Resultaten 2019

  • Vanaf Mei 2019 wordt 1 workshop groep in Musiso Hospital georganiseerd voor de mensen die dichter bij Musiso Hospital wonen. Hierdoor worden de reiskosten onder controle gehouden.
  • 4 kinderen waren zo goed dat ze het programma konden verlaten.
  • In samenwerking met het Rehab personeel en het departement voor onderwijs, konden 11 kinderen in lokale scholen worden geïntegreerd. Twee schoolbezoeken konden tot zo ver plaats vinden.
  • Twee steungroepen gestart door de moeders/ begeleiders hebben als Income Generating Project een kippenprojectje gestart. Dit hebben ze met eigen financiële middelen gedaan.
  • Er is gewerkt aan een plan voor het bouwen van een Rehab Village (klein revalidatiecentrum). Dit plan is ingediend bij de lokale gemeente.
  • Er is gewerkt aan het opzetten van een lokale organisatie in Zimbabwe die het project implementeert.
Training tijdens de maandelijkse workshop over het opzetten van steungroepen

Plannen voor 2020

  • Voortzetten van de 18 driedaagse workshops voor kinderen met een motorische handicap en hun verzorgers. Starten van een vierde groep kinderen wat betekent dat er 6 workshops meer per jaar gehouden worden, met een totaal van 24 workshops en rond 80-90 kinderen.
  • Het verder uitbouwen van de Community Based Rehabilitation (CBR) in samenwerking met de lokale landelijke organisatie Leonhard Cheshire Disability Zimbabwe (LCDZ).
  • Het aanschaffen van een motor ter ondersteuning van het CBR-program. Hiermee kunnen kliniek- (outreach), huis- en school bezoeken ondernomen worden. Dit is een deelproject dat extern gefinancierd wordt.
  • Start van een lokale Trust als een geregistreerde organisatie in Zimbabwe, met als doel het verzelfstandigen van het project en het overdragen van de verantwoordelijkheid van het project aan lokale partners. In de Trust zitten mensen uit verschillende groepen; Rehab personeel, ouders en een leraar voor special onderwijs aan reguliere scholen.
  • Organiseren van een cursus voor Rehab personeel om de kwaliteit van de behandelingen op niveau te kunnen houden.
  • De revalidatieafdeling blijft betrokken in de trainingen voor de VHW’s (Village Health Workers.). Een training over voorlichten van lokale gemeentes en hun leiders betreffende een handicap is gepland in samenwerking met een voorlichtingscampagne van ‘Zimbabwe Parents of Handicapped Children Association’
  • Voortzetten van de bijeenkomsten in de lokale leefgemeenschappen om de kennis over en het begrip voor handicaps bij kinderen onder de lokale bevolking en zorgverleners te vergroten.
  • Het organiseren van een vaderdag tijdens de workshops.
  • Voortzetting van de ‘Clubfeet Clinic’, gespecialiseerd in klompvoetjes.
  • Voortzetten van de steungroepen voor ouders, in samenwerking met de ‘Zimbabwe Parents of Handicapped Children Association’.
  • Voortzetten van de samenwerking met verschillende departementen in het district Zaka. Hieronder zijn ook schoolbezoeken gepland op scholen in het district waar kinderen met een handicap naar school gaan.
  • Een werkbezoek van de projectcoördinator uit Europa met als doel het ondersteunen van het lokale personeel en het onderhouden van het contact met de lokale organisaties/autoriteiten om de kwaliteit van het project te kunnen borgen.

De kinderen, verzorgers, therapeuten en revalidatiehulpverleners van een groep

Kosten

Project-begroting_2020-2021_stg.Kufambatose dec 2019.NL

Continuïteit en verzelfstandiging

Dit project in ingebed in reeds bestaande structuren.
Door middel van capaciteitsuitbreiding en de samenwerkingsverbanden met de verschillende betrokken departementen kon het project in december 2016 overgedragen worden aan de lokale partners/de revalidatieafdeling. Zij geven uitstekend leiding aan het programma.
Lokale fondsen voor het project zijn helaas niet beschikbaar, ten gevolge van de beperkte middelen en serieuze economische problemen in het land.
Implementatie van het project is daarom afhankelijk van externe financiering.

In het kader van verzelfstandiging van het project wordt er een lokale Trust opgericht die het project meer en meer zelf in eigen handen kan gaan nemen. Het lokale team zal deelnemen aan een training van de Change the Game Academy (van Wilde Ganzen) om meer te leren over lokaal fondsenwerven.
Kleine Income Generating projecten zijn door de ouders/moeders in Zaka gestart. Dit om uiteindelijk financieel onafhankelijker te kunnen zijn.

Daarnaast wordt er gekeken naar de mogelijkheden voor het bouwen van een “Rehabilitations Village” (soort revalidatiecentrum) met keuken bij het ziekenhuis. Hierdoor zouden de ouders/kinderen tijdens de workshops makkelijker in de buurt van het ziekenhuis kunnen verblijven en zelfstandig kunnen koken.

Verder zijn we in overleg met een landelijke organisatie in Zimbabwe die zich inzet voor mensen met een handicap. Zij zouden vooral op lang termijn het deelproject “Community Based Rehabilitation” in Zaka kunnen ondersteunen.

Toezicht en evaluatie

Willemijn Simons-Rüttimann woont nu weer in Zwitserland, maar ze onderhoudt nauw contact met de lokale projectmanagers. Ze ontvangt regelmatig feedback over de voortgang van de activiteiten in het kader van het project, zoals de workshops, lokale gemeenschapsbijeenkomsten en de trainingen voor de VHW’s.

De boekhouding en budgettering wordt door het bestuur van Kufambatose bijgehouden.

Evaluatie van de resultaten en behoeften van het project vindt halfjaarlijks plaats.
Donoren zullen een jaarverslag ontvangen.

Malagijsweg 44
5625 HG Eindhoven
Nederland

Op uw verzoek via mail bellen wij u graag terug

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten